Podatki na Wyspach Owczych

Wyspy Owcze mają własne prawo podatkowe, niezależne od Danii. To temat, który wraca w rozmowach z uczestnikami naszych wypraw, zwłaszcza wśród osób planujących dłuższy pobyt na archipelagu albo pracę sezonową. Poniżej opisujemy zasady, które faktycznie obowiązują, na podstawie oficjalnych źródeł farerskiego urzędu skarbowego TAKS.

Jak jest zbudowany system podatkowy na Wyspach Owczych?

Na mocy ustawy o autonomii z 1948 roku Wyspy Owcze są samorządnym terytorium w ramach Królestwa Danii i mają odrębne prawo podatkowe. Oznacza to, że farerskie stawki, ulgi i zasady rozliczeń nie pokrywają się z duńskimi.

Osoby mieszkające na archipelagu płacą podatek od całości dochodu. Wysokość zależy od zarobków i gminy zamieszkania. System finansuje usługi publiczne: szpitale, opiekę zdrowotną, edukację, transport i infrastrukturę.

Na dochody składają się trzy elementy: podatek krajowy, podatek komunalny i w wielu przypadkach podatek kościelny. Osobno funkcjonują podatek VAT, cła oraz szereg obowiązkowych składek, które omawiamy w dalszej części tekstu.

Próg podatkowy zaczyna się od 30 000 DKK rocznego dochodu. Poniżej tej kwoty podatku się nie płaci.

Podatek dochodowy od osób fizycznych: stawka krajowa i komunalna

Farerski PIT dzieli się na dwie części, które działają na różnych zasadach.

Podatek krajowy nalicza się od dochodu powyżej 65 000 DKK rocznie. Ma charakter progresywny, więc im wyższy dochód, tym wyższa stawka procentowa. Aktualne progi publikuje TAKS w tabelach podatkowych, aktualizowanych regularnie wraz ze zmianami przepisów.

Podatek komunalny działa inaczej. Każda gmina ustala własną stawkę liniową, w przedziale od 16 do 23 procent, niezależnie od wysokości zarobków. Oznacza to, że dwie osoby o identycznym dochodzie mogą zapłacić różną kwotę podatku, jeśli mieszkają w różnych gminach.

Osoby należące do Kościoła Ewangelicko Luterańskiego płacą dodatkowo podatek kościelny, w wysokości od 0,6 do 0,9 procent, również zależny od gminy. Farerzy określają to jako trzeci filar systemu, obok podatku krajowego i komunalnego.

Kto podlega pełnemu, a kto ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu?

Rozróżnienie między pełnym a ograniczonym obowiązkiem podatkowym decyduje o tym, jak dużo formalności czeka osobę pracującą na archipelagu.

Pełny obowiązek podatkowy dotyczy osób zamieszkałych na Wyspach Owczych lub przebywających tam co najmniej 180 dni w ciągu 12 miesięcy. W tym wariancie deklaruje się cały dochód, także ten uzyskany za granicą.

Ograniczony obowiązek podatkowy dotyczy pobytów krótszych, do 180 dni, bez rejestracji stałego adresu. W tym przypadku obowiązuje stała stawka podatku, niezależna od wysokości zarobków i gminy: 42 procent dla zwykłych pracowników najemnych oraz 35 procent dla osób zatrudnionych na statkach typu FAS lub bareboat. Do tego dochodzi 3 procent składki na fundusz emerytalny rynku pracy.

Osoby z ograniczonym obowiązkiem podatkowym nie mają prawa do ulgi na dzieci ani dopłaty do odsetek. Jeśli pobyt na archipelagu przekroczy 180 dni w danym okresie 12 miesięcy, obowiązek automatycznie zmienia się na pełny.

Podatek VAT na Wyspach Owczych

Farerski odpowiednik VAT nazywa się lokalnie MVG. Standardowa stawka wynosi 25 procent i obejmuje niemal wszystkie transakcje związane z towarami i usługami, w tym import.

Część kategorii jest zwolniona z podatku. Dotyczy to między innymi wybranych działań kulturalnych i sportowych, transportu osobowego, usług finansowych i ubezpieczeniowych oraz działalności literackiej i artystycznej.

Firmy, które z różnych powodów nie odprowadzają VAT, płacą zamiast tego podatek pracodawcy. Osobno naliczane są cła na towary sprowadzane z zagranicy oraz akcyza, którą objęte są między innymi alkohol, wyroby tytoniowe, kawa, herbata, czekolada i paliwo.

Ulgi i odliczenia podatkowe (m.in. dla rybaków i pracowników zagranicznych)

Farerski system podatkowy przewiduje kilka konkretnych odliczeń, adresowanych do wybranych grup zawodowych.

Rybacy mogą odliczyć 14 procent dochodu z pracy na morzu, przy czym odliczenie liczone jest maksymalnie od kwoty 470 000 DKK. W praktyce daje to górny limit 65 800 DKK rocznie.

Pracownicy zagraniczni zatrudnieni na Wyspach Owczych mają dostęp do odliczenia sięgającego nawet 30 procent dochodu. Ulgi obejmują też studentów oraz rodziców, między innymi w formie ulgi na dzieci, naliczanej według stawek gminnych razem z podatkiem komunalnym.

Każda gmina publikuje własną tabelę z wysokością ulgi na dzieci, obok stawek podatku komunalnego i kościelnego. Dlatego wysokość realnej ulgi zależy zarazem od sytuacji rodzinnej i od miejsca zamieszkania na archipelagu.

Podatek dla firm (CIT)

Stawka podatku dochodowego od osób prawnych na Wyspach Owczych wynosi 18 procent. Rok podatkowy firmy pokrywa się zwykle z rokiem obrachunkowym, który nie może przekraczać 12 miesięcy, choć pierwszy rok działalności może trwać od 6 do 18 miesięcy.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą lub uzyskujące dochód od zagranicznego pracodawcy rozliczają się w systemie dochodu typu B. Na początku roku składają wstępną deklarację szacowanego dochodu, na podstawie której TAKS wystawia rachunki podatkowe raz w miesiącu. Prowadzący działalność mają obowiązek corocznego składania sprawozdania finansowego i zeznania podatkowego.

Dla porównania, dochód typu A, czyli standardowe wynagrodzenie od farerskiego pracodawcy, jest opodatkowany u źródła. Podatek potrącany jest automatycznie, zanim pieniądze trafią na konto pracownika.

Obowiązkowe składki i rozliczenie roczne

Poza podatkiem dochodowym osoby zatrudnione na Wyspach Owczych opłacają szereg składek, potrącanych razem z wynagrodzeniem. Poniższa tabela pokazuje aktualne stawki.

Składka	Wysokość
Ubezpieczenie zdrowotne	175 DKK miesięcznie plus 0,70 procent
Świadczenia rodzicielskie	0,86 procent
Opłata za odbiornik radiowo telewizyjny	176 DKK miesięcznie (24 do 66 lat), 72 DKK (67 lat i więcej)
Ubezpieczenie na wypadek bezrobocia	0,6 procent
Fundusz emerytalny rynku pracy	3,0 procent
Obowiązkowa składka emerytalna	12 procent

Niezależnie od tego, czy dochód jest typu A czy B, każda osoba otrzymuje roczne rozliczenie podatkowe. Jeśli w ciągu roku zapłacono zbyt dużo, przysługuje zwrot. Jeśli za mało, trzeba dopłacić różnicę.

Osobno funkcjonuje podatek od zysków kapitałowych, w wysokości 35 procent, oraz podatek pobierany od składek emerytalnych w momencie ich wpłaty, w przedziale od 30 do 40 procent. Wypłata samej emerytury nie jest już opodatkowana.

Wyspy Owcze bez tajemnic

System podatkowy Wysp Owczych jest przejrzysty, ale ma swoją specyfikę, którą dobrze poznać przed dłuższym pobytem lub podjęciem pracy na archipelagu. Stawki różnią się w zależności od gminy, formy zatrudnienia i długości pobytu, dlatego swoją sytuację najlepiej sprawdzić indywidualnie na stronie TAKS albo skonsultować z lokalnym doradcą.

My na co dzień zajmujemy się inną stroną archipelagu, czyli pokazywaniem go osobom, które przyjeżdżają tu na krócej, w ramach kameralnych wycieczek na wyspy owcze. Jeśli oprócz formalności interesuje Cię przede wszystkim krajobraz, kultura i codzienne życie mieszkańców Wysp Owczych, zapraszamy do naszej oferty wyjazdów organizowanych przez Faroe.pl.